معين التجار ، حاج آقا محمد بوشهرى : فرزند حاج محمد رحيم دهدشتى ؛ پس از آنكه پدرش در كار تجارت شكست خورد ، از فرط تنگدستى در نجف اشرف و حرم حضرت امير ( ع ) به كار كفشدارى زوّار پرداخت تا آنكه از طريق عمه‌اش ( ملكى جان ، همسر حاج عبد المحمد ملك التجار ) دارايى ملك التجار بوشهر را تصاحب كرد . حاج آقا محمد معين التجار داراى منصب سرتيپى نيز بوده و در اوايل سلطنت مظفر الدين شاه با كمك امين السلطان بلوك ممسنى فارس را خريدارى كرد . در دورهء اول مجلس شوراى ملى از طرف تجار تهران و در دورهء سوم از طرف مردم بوشهر ، به نمايندگى انتخاب شد . به طور كلى ، او از تجار مطرح و پر قدرت عصر قاجار بود كه در صحنهء تحولات سياسى و اقتصادى نقش برجسته‌اى داشت . وى تجارت داخلى و خارجى را در جنوب ايران در دست گرفت و با هند و انگليس روابط تجارى برقرار كرد ، چنان كه چارلز عيسوى از وى با عنوان سلطان اقتصاد جنوب ايران ياد مىكند . معين التجار در دستگاه حكومتى ناصر الدين شاه از نفوذ فراوانى برخوردار بود و با استفاده از همين نفوذ قادر به اخذ امتيازهاى مهمى چون امتياز تشكيل كمپانى ناصرى ، امتياز معدن ذغال سنگ ، امتياز فروش خاك سرخ هرمز و . . . ، و توسعهء دامنهء تجارت خود شد ( سفرنامهء سديد السلطنه ، پيشين ، ص 21 ؛ عيسوى ، چارلز فيليپ ، تاريخ اقتصادى ايران ، ترجمه يعقوب آژند ، تهران ، گستره ، 1362 ، ص 64 ) . مفتاح السلطنه ، ميرزا داوود خان : ميرزا داوود خان مفتاح ، پسر ميرزا محمود خان مفتاح الملك ، در سال 1290 ق . / 1873 م . در تهران متولد شد و در سنين جوانى به استخدام وزارت خارجه درآمد . برخى مشاغل وى عبارت‌اند : اشتغال در ادارهء عثمانى ( عضويت در ادارهء مرموزات و محاكمات آن اداره - 1305 ق . / 1887 م . ) ، مديريت ادارهء دول غير همجوار ( 1315 ق . / 1898 م . ) ، مديريت ادارهء انگليس ( 1316 ق . / 1898 م . ) ، مديريت كل وزارت خارجه ( 1328 ق . / 1910 م . ) ، ژنرال كنسولگرى هندوستان ( 1329 ق . / 1911 م . ) ، و مستشارى سفارت كبراى فوق العاده در موقع تاجگذارى جرج پنجم پادشاه انگلستان ( 1329 ق . / 1911 م . ) . ( شرح زندگانى من ، پيشين ، ج 2 ، ص 165 ؛ رجال وزارت خارجه ، پيشين ، ص 165 ) . ملك التجار بوشهرى ، حاج محمد مهدى : نبيرهء حاجى بابا تاجر بوشهري كه در سال 1277 ق . / 1860 م . در شهر كلكته متولد شد و در حدود سال 1300 ق . / 1883 م . همراه جدش به بوشهر آمد و پس از فوت او در سال 1301 ق . / 1883 م . لقب ملك التجارى يافت . ( فارسنامهء ناصري ، پيشين ، ج 1 ، ص 305 ، المآثر و الآثار ، پيشين ، ج 2 ، ص 679 ) . ملك التجار ، حاج عبد المحمد بوشهرى : ملك التجار ، پسر اول حاجى غلامحسين تاجر كازرونى كه در سال 1260 ق . / 1844 م . ملقب به ملك التجار شد . وى واسطهء انعقاد قرارداد اجارهء بندر عباس در سال 1270 ق . / 1854 م . ميان صيد سعيد امام مسقط و دولت ايران بود . حاجى عبد المحمد ملك التجار بوشهرى در سال 1272 ق . / 1856 م . بىآنكه فرزندى از خود بجاى بگذارد ، درگذشت . ( فارسنامهء ناصرى ، پيشين ، ج 2 ، ص 1323 ؛ سفرنامهء سديد السلطنه ، پيشين ، ص 23 ؛ تاريخ مسقط و عمان . . . ، پيشين ، ص 133 ) . ملك التجار ، حاج محمد على : جد اعلاى ملك التجار ، حاج على اكبر ، در سال 1210 ق . / 1795 م . از كازرون به بوشهر مهاجرت كرد . حاجى غلامحسين پسر حاج على اكبر سه فرزند داشت كه دومين پسر او آقا محمد على بود كه پس از وفات برادر بزرگ‌تر خود حاج عبد المحمد ملك التجار وارث مقام و ثروت و لقب وى شد . حاجى محمد على ملك التجار ، در سال 1295 ق . / 1878 م . درگذشت و پس از او كليهء ماليه ملك التجارها به حاجى بابا پسر سوم حاج غلامحسين و برادر كوچك‌تر آقا محمد على انتقال يافت ( سفرنامهء سديد السلطنه ، پيشين ، ص 23 ) . ميرزا عبد اللّه كنگانى : ميرزا عبد اللّه كنگانى ملقب به عون الملك ، كارگزار بندر عباس و بوشهر ، و مأمور از جانب حكام فارس در مسقط بود . وى در سال 1312 ق . / 1894 م . وفات يافته است . ( سفرنامهء سديد السلطنه ، پيشين ، ص 385 ) . ناظم الملك ، ميرزا محب على خان : ناظم الملك ، فرزند ميرزا محمد تقى ، از سادات شهر مرند و از منشيان ميرزا جعفر خان مشير الدوله و ملازمان وى در سفارت لندن و اسلامبول ، كميسيون مختلط سرحدى ايران و عثمانى و توليت آستان قدس رضوى بود . پس از فوت ميرزا جعفر خان مشير الدوله ، ناظم الملك به بخش مركزى وزارت خارجه منتقل و ناظم و رئيس دفتر وزارتخانه شد . وى مدتى كارگزار خراسان و پس از آن مأمور مخصوص ايران در كميسيون سرحدى ايران و عثمانى در اسلامبول بود . ميرزا محب على خان ناظم الملك در سال 1308 ق . / 1890 م . درگذشت و لقب وى به پسرش ميرزا جهانگير خان اعطا شد . ( رجال وزارت خارجه ، پيشين ، ص 92 ؛ المآثر و الآثار ، پيشين ، جلد 1 ، ص 319 ) .